ΤΟ ΑΖΩΤΟ (Ν) ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΤΟ ΑΖΩΤΟ (Ν) ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

soyrootsΟ ρόλος του αζώτου στα φυτά είναι πολύ καθοριστικός λόγο της παρουσίας του στα δύο πιο σπουδαία συστατικά των φυτών, δηλαδή στις πρωτεΐνες και στα νουκλεϊκά οξέα.  Η περιεκτικότητα των φυτικών ιστών κυμαίνεται συνήθως  0.25 – 7.7 % επί ξηρής βάσης με μέση τιμή 2.5 – 3.5 %.Το άζωτο μειώνετε με την ηλικία του φυτού και γενικά οι συγκεντρώσεις στα οπωροφόρα είναι χαμηλότερες και στα κηπευτικά υψηλότερες. Οι συγκεντρώσεις στο ολικό άζωτο είναι μεγαλύτερες σε φυτά που λιπαίνονται με αμμωνιακό άζωτο παρά με νιτρικό. Υπολογίζεται ότι για μια ικανοποιητική παραγωγή απομακρύνεται από το έδαφος ποσότητα 14-140 Kg αζώτου ανά δεκάριο.

nutrient-deficiency-treatment-plantsΌπως αναφέρθηκε πιο πάνω το άζωτο έχει παρουσία στις πρωτεΐνες και στα νουκλεϊκά οξέα. Οι πρωτεΐνες είναι τα κύρια συστατικά των ενεργών φυτικών ιστών. Το άζωτο συνδυάζεται με άλλα στοιχεία και σχηματίζει αμινοξέα, χλωροφύλλη και διάφορα άλλα καθοριστικά στοιχεία στο φυτό. Η μορφή με την οποία προσλαμβάνεται το άζωτο είναι σε νιτρική μορφή. Σε υψηλό ρΗ το αμμωνιακό άζωτο τείνει για γίνει τοξικό στις ρίζες και επιπρόσθετα υπάρχει ενδεχόμενο απωλειών σε αέρια μορφή προς το περιβάλλον.

Η πρόσληψη του αζώτου από τα ψυχανθή (κουκιά, φασόλια, αρακά, τριφύλλι)  γίνεται με ένα ιδιαίτερο τρόπο. Το συμβιωτικό βακτήριο Rhizobium, που αναπτύσσεται στις ρίζες των φυτών σχηματίζει όγκους (σαν σφαιρίδια) όπου το ατμοσφαιρικό άζωτο δεσμεύεται από τα βακτήρια και περνά στο φυτό ξενιστή σε αμμωνιακή μορφή.

Όλα τα φυτά μπορούν να απορροφούν άζωτο με μορφή οργανικών μορίων. Η ρίζες μπορούν μέσα από τα αμινοξέα να λάβουν ένα μικρό ποσό αλλά αξιοσημείωτα ποσά μπορούν να απορροφηθούν από τα φύλλα μέσο διαφυλλικής λίπανσης (τσουκνίδα).

N-defeciency1

Η πρόσληψη αζώτου από τα φυτά εξαρτάτε από το ρΗ του εδάφους, τη θερμοκρασία και τη παρουσία άλλων στοιχείων στο έδαφος. Το άζωτο είναι αρκετά ευκίνητο στοιχείο στο φυτό και αν παρουσιαστεί έλλειψη σε κάποια όργανα του φυτού τότε το φυτό διασπά μερικές πρωτεΐνες του και παράγει άζωτο. Το αποτέλεσμα όμως της διάσπασης της πρωτεΐνης έχει σαν αποτέλεσμα νέκρωση σε μερικούς ιστούς αλλά επιτρέποντας την αναδιανομή αζώτου εκεί που χρειάζεται. Οι πρωτεΐνες των χλωροπλαστών  είναι οι πρώτες που επηρεάζονται προκαλώντας το χαρακτηριστικό ωχρό πράσινο χρώμα που χαρακτηρίζει την έλλειψη αζώτου.

Η περίπτωση περισσίας  αζώτου δηλαδή τοξικότητα, τα φύλλα παίρνουν ένα βαθύ πράσινο χρώμα. Το φύλλωμα γίνεται χυμώδες και είναι επιδεκτικό στις ασθένειες αλλά και στις επιδρομές διάφορων εντόμων. Η περισσία αζώτου μπορεί να περιορίσει την πρόσληψη ασβεστίου Ca με αποτέλεσμα την ανάπτυξη της ξερής κορυφής (blossom-end  rod). Όταν γίνεται αμμωνιακή λίπανση μπορεί να παρατηθεί εξάντληση των υδρογονανθράκων του φυτού με αποτέλεσμα την αργή ή ανώμαλη ανάπτυξη των φυτών.